W środę przeżyliśmy drugi Dzień Klemensowy, który zatytułowany był „Dobra Pani w złym świecie”. A ciekawą historię Gabrieli von Thun und Hohenstein w bardzo ciekawy sposób przedstawił nam Jonasz Milewski, który jest autorem książki o takim tytule.

Opowiedział o losach hrabiny Gabrieli – jej dzieciństwie na Śląsku Cieszyńskim, utracie rodziców, młodzieńczych latach spędzonych w Wiedniu i ostatecznym powrocie do Kończyc Wielkich. – Gabriela opuściła rodzinny dom jako siedmiolatka, ale nigdy nie zapomniała, że jest „stela” – podkreślił autor. – Wraz z mężem rozbudowała pałac, do którego na stałe wróciła w 1900 roku.

„Dobra Pani w złym świecie” to opowieść o arystokratce, która mimo wojen, utraty majątku i pozycji społecznej, nie przestaje kierować się godnością, honorem i troską o innych. Na tle dramatycznych zmian historycznych toczy się kameralna historia o wierze w dobro, rodzinie i sile ducha.

Hrabina Gabriele von Thun und Hohenstein była śląską arystokratką z rodu Larisch-Mönnich. Dzieciństwo spędziła w rodzinnym pałacu Groß-Kuntschitz (ob. Kończyce Wielkie) na Śląsku Austriackim. Chociaż wydawać by się mogło, że pod względem materialnym lepiej nie mogła się urodzić, to pod względem emocjonalnym doświadczyła ogromnej tragedii – mając 6 lat straciła matkę, a dwa lata później ojca. Wychowaniem Gabriele oraz jej dwóch sióstr zajął się ich wuj, Ferdinand Deym von Střítež, który mieszkał w Wiedniu.​ Tam zamieszkały. Młoda hrabina odebrała staranne wykształcenie, jednak to dzięki swoim niezwykłym cechom osobowości wyróżniała się spośród dziewczyn w swoim wieku. Zwróciła na siebie uwagę cesarzowej Sisi z którą połączyła ją przyjaźń.

W rodzinne strony wróciła już po ślubie. Wówczas na szeroką skalę rozpoczęła dobroczynną działalność. Szybko zyskała uznanie. Co roku, z mężem i dziećmi objeżdżali wszystkie domy w okolicy obdarowując sąsiedztwo materiałami do szycia, przyborami szkolnymi czy obuwiem. Wszystkim osobom pracującym w jej majątku zapewniała ubezpieczenie zdrowotne, wizyty lekarskie oraz bezpłatny transport do szpitala w przypadku nagłego wypadku.​ Oprócz tego raz na dziesięć lat finansowała remonty prywatnych domów swoich pracowników.

Z jej inicjatywy w powstał lokalny Czerwony Krzyż, Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe oraz liczne stowarzyszenia obejmujące opieką samotne matki, sieroty oraz inwalidów. Współpracowała z niemieckimi, polskimi i czeskimi organizacjami działającymi na rzecz porządkowania grobów poległych żołnierzy, niezależnie od armii w której służyli.​ Była główną sponsorką Pawilonu Dziecięcego Szpitala Śląskiego w Cieszynie. Przez cały okres trwania I wojny światowej pracowała tam jako sanitariuszka, a w swoim pałacu zorganizowała szpital tymczasowy.​

Po upadku Cesarstwa Austro-Węgierskiego przyjęła obywatelstwo polskie. Nauczyła się także języka polskiego. Jako przedsiębiorcza kobieta znacznie powiększyła swój majątek. Była właścicielką kilku tysięcy hektarów pól, lasów i łąk. Posiadała liczne kopalnie, zakłady przemysłowe oraz kamienice. Z prywatnych środków współfinansowała budowy szkół, świetlic oraz miejsc użyteczności publicznej.​ W 1921 roku została odznaczona orderem Polonia Restituta jako jedna z pierwszych kobiet i osób niemieckojęzycznych.

Po wybuchu II wojny światowej zapewniała schronienie ukrywającym się polakom, a także przekazała dary na rzecz Wojska Polskiego. Potępiła działania Hitlera i wykorzystywała swoje wpływy by ratować więźniów w obozach. 

​W 1945 roku została wyrzucona ze swojego majątku przez Armię Czerwoną, a następnie wywłaszczona przez komunistów. Cały jej majątek znacjonalizowano, a Pałac w Kończycach Wielkich został zdewastowany.​

Przez kilka pierwszych miesięcy schroniła się w cieszyńskim Szpitalu Śląskim, gdzie doktor Edmund Dalski udostępnił jej swój gabinet lekarskim, w którym mogła spać. Następnie zamieszkała wraz ze swoimi byłymi pracownicami. Odmówiła propozycji wyjazdu do Austrii, gdzie mieszkały jej dzieci i wnuki. Zmarła 1957 roku, mając 85 lat. Była jedyną niemieckojęzyczną arystokratką, która po wojnie pozostała na komunistycznym Śląsku Cieszyńskim.